Znani producenci sprzętu muzycznego #1 – Yamaha

08-07-2022

Produkcja sprzętu muzycznego nie należy do najłatwiejszych, dlatego często mówi się, że w branży muzycznej marka rzeczywiście ma ogromne znaczenie. Chcąc poszerzyć świadomość naszych klientów, zdecydowaliśmy się zatem na przygotowanie całego cyklu artykułów, w którym przybliżymy Wam profile znanych i cenionych producentów sprzętu muzycznego. W pierwszym z nich zajmiemy się marką, którą zna dosłownie każdy, choć niekoniecznie za sprawą instrumentów - mowa tu rzecz jasna o japońskim koncernie Yamaha.

 

Pochodzenie i historia marki 

Yamaha jest japońską firmą założoną w 1887 roku. Choć wiele osób może kojarzyć ją wyłącznie z branżą sportowych motorów, to tak naprawdę w pierwszych latach działalności Yamaha zajmowała się produkcją wyłącznie sprzętu muzycznego. 

Protoplastą firmy był Torakusu Yamaha, który przez 65 lat swojego życia był zawsze ściśle związany z techniką, budową różnych skomplikowanych sprzętów i narzędzi. Nic więc dziwnego, że produkcja instrumentów była dla niego nie tylko pracą, ale również pasją. Choć na swojej drodze napotykał wiele przeszkód i sukces nie przyszedł mu łatwo, to konsekwentnie dążył do obranego celu, co zaowocowało marką rozpoznawalną na całym świecie. Warto przyjrzeć się bliżej jego biografii, aby zrozumieć genezę stworzonego przez niego przedsiębiorstwa.

 

Trudne początki muzycznego fachu 

Torakusu Yamaha urodził się w 1851 roku jako syn astronoma i wynalazcy Kounosuke Yamahy. Dzięki temu, że dorastał wśród ciekawych i skomplikowanych urządzeń swojego ojca, sfokusował swoją uwagę na technice i wybrał zawód zegarmistrza. Po ukończeniu nauki próbował swoich sił jako producent zegarków, lecz niestety zakończyło się to bankructwem. Następnym zajęciem jakie wybrał była naprawa sprzętu medycznego. Właśnie w tej pracy spotkało go coś, co wpłynęło na jego przyszły sukces. W jednym ze szpitali, w którym dostał zlecenie poproszono go o naprawę organów. Choć Torakusu nigdy nie pracował na takim sprzęcie nie poddał się i podjął wyzwanie, przy okazji poznając budowę i zasady działania tego instrumentu. Zainteresowało go to na tyle, że jako pierwszy w Japonii zbudował swoje własne organy piszczałkowe. Po tym jak zaprezentował je profesjonalnym muzykom spotkał się z falą krytyki, lecz potraktował to jako cenną lekcję i po zebraniu złych opinii rozpoczął dalsze prace, aby zniwelować wytknięte wady. Po wielu miesiącach pracy spędzonych na nauce strojenia stworzył lepszą wersję swoich organów. Przyrząd służący do strojenia instrumentów jakim przez ten czas posługiwał się młody Yamaha to kamerton. Zapewne ten przedmiot zainspirował go do stworzenia logo przedsiębiorstwa, które otworzył w 1889 roku. Nazwał je Yamaha Organ Manufactoring, a jego symbolem był chiński feniks- czyli ptak Ho-oh trzymający w dziobie kamerton. Być może feniks miał symbolizować odrodzenie Torakusu po wcześniejszych porażkach i dawać nadzieję na sukces.

 

Rozkwit branży w Japonii oraz pierwsze sukcesy  

Nowa firma Yamahy zajmowała się produkcją instrumentów muzycznych wzorując się na standardach zachodnich. W latach, w których rozpoczynał swoją działalność rząd Japonii kładł duży nacisk na rozwój przemysłu, w taki sposób, aby dogonić technologicznie kraje europejskie. Przez swoje założenia chętnie wspierał finansowo firmy i przedsiębiorstwa, które wpisywały się w tą ideologię, na czym skorzystał Yamaha. Dzięki temu firma mogła działać z rozmachem już od samego początku. Zatrudniono 100 osób, co dawało wydajność 250 instrumentów rocznie. Właściciel był czujny i zauważył zmiany na rynku zbytu. Organy piszczałkowe zostały wyparte przez pianina i właśnie na tym instrumencie skupił produkcję.  

W 1897 roku zdecydowano o zmianie nazwy przedsiębiorstwa na Nippon Gakki co.- co w tłumaczeniu oznaczało- Japońskie instrumenty muzyczne. W tym roku przeniesiono również siedzibę firmy z Hamamatsu do Itayaho. Japoński rząd nadal wspierał Torakusu Yamahę i na koszt ministerstwa edukacji przedsiębiorca mógł odbyć podróż do USA, dzięki której zdobył wiedzę, doświadczenie i nowe kontakty biznesowe. Owocem tego stypendium był koncertowy fortepian, który opuścił fabrykę Yamahy w 1902 roku. Do jego produkcji wykorzystano amerykańskie komponenty oraz niemieckie technologie, a jakość instrumentu dała rozgłos firmie na międzynarodowych wystawach. 

Śmierć założyciela i widmo upadku  

Torakusu Yamaha do końca swych dni dbał o rozwój firmy szukając coraz to nowych rynków zbytu i wsłuchiwał się w potrzeby odbiorców. Niestety 8 sierpnia 1916 roku zmarł i od tej pory firmę przejął Chiyomaru Amano. Talentem do prowadzenia biznesu nie ustępował swojemu poprzednikowi. Za jego rządów liczba pracowników wzrosła do 1000 osób, a produkcja do 11200 instrumentów rocznie. Nie był dla niego przeszkodą wybuch wojny ani recesja. Firma mogła chwalić się rekordową sprzedażą i zyskami. Dobra passa trwała do 1922 roku, kiedy to kryzys finansowy oraz pożary dwóch fabryk zrujnowały firmę. Po odbudowie obiektów pech powrócił przynosząc trzęsienia ziemi, które zburzyły świeżo postawione obiekty oraz biuro w Tokio, a na domiar złego robotnicy ogłosili strajk spowodowany cięciami wynagrodzeń. 

Yamaha stała na skraju bankructwa. Aby ją ratować zmieniono głównego zarządcę firmy i od 1927 roku szefem został Kaichi Kawakami. Przed objęciem stanowiska nie miał nic wspólnego z produkcją instrumentów muzycznych i mogłoby się wydawać, że nie podoła takiemu wyzwaniu. Jednak skutecznie poradził sobie z kryzysem i wyprowadził Yamahę na prostą. Zainwestował w rozwój jednocześnie ograniczając koszty produkcji. Zaczął współpracę z niemieckimi doradcami z Bechstein. Spłacił wszystkie długi firmy. Rozszerzył produkcję o instrumenty dedykowane uczniom- tanie modele akordeonów i gitar. Wszystko szło w dobrym kierunku. 

Yamaha w czasach powojennych 

Zmiany wymusił wybuch wojny. Yamaha przebranżowiła się na produkcję części do samolotów Mitsubishi Zero. Amerykanie skutecznie atakowali fabryki, aby pozbawić japońskie wojsko niezbędnego sprzętu. Jednak po zakończeniu wojny firma bardzo szybko stanęła na nogi. Dzięki dotacjom odbudowano hale produkcyjne i w przeciągu kilku miesięcy wznowiono produkcję. Rozwój przedsiębiorstwa był wspierany przez rząd Japonii. Doświadczenia zebrane podczas pracy przy obróbce metalu do części samolotów przydały się po powrocie do branży instrumentów muzycznych. Nippon Gakki stała się bardziej samowystarczalna. Inżynierowie opracowali własne techniki produkcji metalowych ram do fortepianów.  

W 1950 roku stanowisko prezesa przejął Gen’ichi Kawakami- syn poprzedniego zarządcy przedsiębiorstwa. Objął tą funkcję w dobrym momencie. Po tym jak kryzys wojenny stopniowo mijał wzrastała liczba produktów sprzedawanych klientom detalicznym. Firma przestała być aż tak zależna od dużych instytucjonalnych zamówień, takich jak np.: instrumenty do państwowych szkół.

 

Pierwsza szkoła muzyczna Yamaha i otwarcie na nowe branże

W 1954 roku wpadli na pomysł otworzenia swojej własnej szkoły muzycznej. Idea była rozwijana i odniosła sukces, dzięki czemu powstała duża liczba szkół Yamahy zarówno w Japonii, jak i za granicami kraju. Obecnie system szkół to 6000 placówek na całym świecie i 20 000 zatrudnionych nauczycieli. Mają na swoim koncie sukces wykształcenia ponad 5 000 000 absolwentów. W Polsce taka szkoła powstała w 1992 roku. Jej mottem jest stwierdzenie, że “nie ma ludzi niemuzykalnych, są tylko nieodkryte talenty”. Szkoły Yamahy cieszą się dużą popularnością, oferują systemy edukacji muzycznej dla dzieci oraz kursy dla osób dorosłych. 

W tym samym roku, w którym powstały szkoły Yamahy właściciele zdecydowali się na otwarcie zupełnie nowego rozdziału w ich historii. Rozpoczęli produkcję motocykli, z których znani są po dziś dzień. Pierwszym modelem jaki skonstruowali był YA-1. Trafił do sprzedaży w 1955 roku. 

Po wielu podróżach Gen’ichi Kawakami wzbogacił się o nowe doświadczenia, które wykorzystał, aby rozszerzyć asortyment oferowany przez Yamahę. Poznał nowe tworzywo (włókno szklane), z którego w 1960 roku wyprodukował żaglówkę. Dalszy rozwój firmy zaowocował nowymi działami zajmującymi się produkcją wielu różnych jednostek pływających, wanien, nart oraz łuków sportowych. Oprócz badań nad wykorzystaniem włókna szklanego pracowano także nad obróbką metalu. Sukcesem dla Yamahy była sprzedaż bojlerów oraz systemów centralnego ogrzewania. Można by pomyśleć, że wszystko wywróciło się do góry nogami...nic bardziej mylnego. Nowe nisze na rynku, w których odnalazła się Yamaha nie odwróciły uwagi od ich głównego zajęcia. Linie produkujące fortepiany zbrojone były ciągłymi innowacjami, dzięki którym ich instrumenty stawały się coraz bardziej bezkonkurencyjne. Mieli własne metody osuszania drewna, co skracało czas produkcji i zwiększało wydajność. Stali się światowymi liderami w produkcji, z linii produkcyjnych schodziło 26 000 fortepianów rocznie i liczba ta stale rosła. Byli głównym dostawcą tychże instrumentów do szkół publicznych w Los Angeles, a jakość produktu nie ustępowała niczym w porównaniu z europejskimi egzemplarzami. Pod koniec lat 60-tych rozpoczęto również produkcję instrumentów dętych. 

Cyfryzacja instrumentów i powrót do nazwiska założyciela 

Rozwój nowych technologii wymusił zmiany w praktycznie wszystkich sektorach produkcji. Nie ominął również branży muzycznej. Nippon Gaki nie chciała zostać w tyle, wręcz przeciwnie, chciała wyprzedzić konkurencję. W tym celu w roku 1971 zbudowali swoją własną fabrykę układów scalonych. Były one potrzebne do budowy cyfrowych klawiatur do instrumentów, ale pozwoliły również zaistnieć firmie w nowej branży robotów przemysłowych. Zaangażowanie w instrumenty elektroniczne uratowały Yamahę od zguby, gdy oddział motocykli przeinwestował i wpakował się w długi na początku lat 80-tych. Dzięki produkcji kultowego syntezatora DX-7 firma utrzymywała się na powierzchni. Na przestrzeni następnych lat podejmowano wiele złych decyzji co skutkowało pełnymi magazynami produktów, które nie znalazły swoich nabywców. Dotychczasowy prezes pomimo starań nie uratował sytuacji. Jedną z ostatnich zmian jakich dokonał była zmiana nazwy przedsiębiorstwa na Yamaha Corporation.  

W 1992 roku nowym szefem został Seisuke Ueshima. Jak przystało na nowego lidera wprowadził nowe zasady działania. Powstało wiele dobrze sprzedających się modeli instrumentów, które łączyły tradycję z elektroniką. Ich ceny były bardzo wysokie, lecz znajdowały odbiorców, ponieważ posiadały bardzo praktyczne funkcje. Przykładem może być fortepian Disklavier, który potrafi zapisać na wbudowanym komputerze każdą zagraną na nim nutę i odtworzyć ją. Inną nowością były instrumenty z tłumikami, które zagłuszały dźwięk mechanizmów, który stawał się słyszalny tylko dla grającego muzyka przez słuchawki. Takie sprzęty cieszyły się niezwykłym powodzeniem wśród osób, które dopiero rozpoczynały swoją przygodę z muzyką, dzięki temu, ich próby nie były dla nikogo uciążliwe. Jak pokazała historia nowy ówczesny prezes Yamahy doskonale poradził sobie z dopasowaniem oferty do wymagań XXI wieku. 

Symbolika w logotypie marki  

Logo firmy nie budzi żadnych wątpliwości i już na pierwszy rzut oka dla osób, które na co dzień zajmują się muzyką jasne jest, że Yamaha wyrosła z branży muzycznej. Symbol marki tworzą trzy skrzyżowane kamertony służące do strojenia instrumentów muzycznych. Od kiedy założyciel firmy stworzył pierwsze logo właśnie ten przyrząd jest ciągle obecny w symbolach Yamahy. Torakusu Yamaha swoją cierpliwością, pracowitością i konsekwencją dał przykład następcom, a jego lekcje zaowocowały tradycjami, dzięki którym firma przetrwała wszelkie burze i kryzysy. Choć niewielka manufaktura na przestrzeni lat rozrosła się i działa w wielu kontrastujących ze sobą działach, to jednak każdy z nich skupia się na swojej pracy tak, aby wszystkie produkty były na wysokim poziomie i mogły wygrywać na światowych rynkach.

 

Ważne momenty w historii firmy 

  • 1887 Torakusu Yamaha konstruuje swoje pierwsze organy 
  • 1889 powstaje manufaktura Yamaha Organ Manufactoring wytwarzająca instrumenty na zamówienie 
  • 1897 otwarcie firmy Nippon Gakki Corporation 
  • 1902 w firmie Yamahy powstaje pierwszy fortepian 
  • 1916 na produkowanych harmonijkach po raz pierwszy użyto napis YAMAHA 
  • 1947 opracowanie pierwszego fonografu, który odtwarzał dźwięk. 
  • 1954 otwarcie pierwszej szkoły muzycznej Yamahy i produkcja gramofonu, jako osobnego urządzenia pod nazwą HIFI Player- jako jedni z pierwszych użyli określenia HiFi, które oznaczało dobry, wierny dźwięk- określenie to stało się popularne dopiero ponad dekadę później 
  • 1955 rozpoczęcie produkcji motocykli- pierwszy model to YA-1 
  • 1960 wykorzystanie włókna szklanego do produkcji jednostek pływających i sprzętu sportowego, otworzenie linii produkujących systemy centralnego ogrzewania  
  • 1965 rozpoczęcie produkcji instrumentów dętych 
  • 1966 powołanie Yamaha Music Foundation, której celem jest wręczanie stypendium Yamahy najbardziej uzdolnionym artystom 
  • 1967 rozpoczęcie produkcji perkusji oraz głośników NS-20 i NS-30, czyli pierwszych kolumn audio 
  • 1971 budowa własnej fabryki układów scalonych i rozwój w branży elektronicznej 
  • 1972 prezentacja pierwszego wzmacniacza Yamahy 
  • 1986 produkcja pierwszego kina domowego DSP-1 
  • 1987 zmiana nazwy firmy na Yamaha Corporation 
  • 2004 Yamaha produkuje swój pierwszy soundbar- model YSP-1 
  • 2005 Yamaha przejmuje firmę Steinberg Media Technologies GmbH 
  • 2008 przejęcie firmy L. Bösendorfer Klavierfabrik GmbH oraz NEXO SA 
  • 2014 Yamaha wchłania w swoje szeregi firmę Line 6 Inc. i Revolabs Inc. 
  • 2015 fortepian koncertowy Yamaha CFX był najczęściej wybieranym instrumentem podczas Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina 
  • 2018 przejęcie firmy Ampeg 

Jakie instrumenty dzisiaj wytwarza marka Yamaha?

Dzisiaj Yamaha to wielki koncern, który można roboczo podzielić na dwa działy: Yamaha Music i Yamaha Motor. Każdy z nich ma bardzo bogatą ofertę, lecz my skupimy się na tej muzycznej połowie, ponieważ można śmiało stwierdzić, że Yamaha jest największym producentem instrumentów muzycznych na świecie.  

Zacznijmy od chluby Yamahy, od instrumentu, który najbardziej kojarzy się z tą marką, a mianowicie od fortepianu. Flagowcami są oczywiście fortepiany koncertowe. Wielkie egzemplarze z serii CFX zostały stworzone przez największych mistrzów rzemiosła, tak aby brzmienie wypełniało każdą salę koncertową aż po brzegi. W ofercie znajdziemy również mniejsze fortepiany klasyczne i niewielkie fortepiany kompaktowe, dzięki którym można cieszyć się tym instrumentem we własnym domu. Drugą dumą Yamahy, która ma chyba najdłuższą tradycję, jest produkcja pianin. Po dziś dzień są w światowej czołówce. Pianina Yamahy można wyposażyć w unikalne technologie takie jak: 

  • Trans Acoustic- umożliwia regulację głośności bez wpływu na jakość dźwięku, 
  • Silent Piano- technologia, która miała swoją premierę w 1993 roku, pozwala na grę, którą słyszy tylko wykonawca poprzez słuchawki. Silent Piano występuje również w modelach fortepianów. 
  • Disklavier- wspomniana już wcześniej technologia powstała w 1987 roku i pozwala na zapis wykonywanego utworu oraz późniejsze odtworzenie go na pianinie lub fortepianie. Technologię Disklavier można połączyć również z urządzeniami mobilnymi oraz bezprzewodowym systemem muzycznym MusicCast (system głośników rozmieszczonych w każdym pomieszczeniu naszego mieszkania) aby odtwarzać dźwięk w całym domu. 

Ciągły rozwój innowacji technologicznych sprawia, że tradycja łączy się z nowoczesnością nie ujmując przy tym niczego temu co w muzyce najważniejsze- czystości i głębi dźwięku. W ofercie znajdziemy zatem także pianina cyfrowe i keyboardy łączące brzmienia fortepianowe z szeroką paletą akompaniamentów. 

Oprócz fortepianów i pianin Yamaha produkuje również: 

  • gitary akustyczne, elektryczne i basowe. Tak samo jak w przypadku instrumentów klawiszowych, można wykorzystać w nich technologię Silent.  
  • zestawy perkusyjne - zarówno akustyczne, akustyczno-elektroniczne jak i elektroniczne 
  • wszelkiego rodzaju instrumenty dęte: drewniane i blaszane- tutaj również znajdziemy modele elektroniczne 
  • Instrumenty smyczkowe - akustyczne, elektryczne i z technologią Silent 
  • Instrumenty orkiestrowe oraz marszowe 

Do wszystkich rodzajów instrumentów nie brakuje niezbędnych akcesoriów i wzmacniaczy. Można więc śmiało być wiernym jednej marce i skomponować całe zestawy sprzętu. 

Dla osób profesjonalnie zajmujących się produkcją muzyczną Yamaha stworzyła osobny dział. Obejmuje on syntezatory, miksery, systemy głośnikowe, profesjonalne cyfrowe pianina, rejestratory dźwięku i cały wachlarz dedykowanych aplikacji na urządzenia mobilne oraz niezbędne akcesoria. Można tym oceanem możliwości umeblować całe studio.  

W katalogu Pro Audio odnajdą się tylko profesjonaliści zajmujący się dźwiękiem w szerokiej skali. Urządzenia, które się tam znajdują służą do obsługi koncertów zarówno pod względem dźwięku jak i efektów wizualnych. Są tam potężne systemy głośnikowe, interfejsy i procesory wraz z oprogramowaniem i akcesoriami. 

Zapoznając się z ofertą Yamahy widać jak na dłoni, że muzyka jest ich oczkiem w głowie. Firma mająca tak długą historię stworzyła na przestrzeni lat swoje własne technologie, metody produkcji, wykształciła najlepszych fachowców i rzemieślników. Dzięki temu powstała marka ceniona przez najlepszych artystów na całym świecie i stała się rozpoznawalna jak żadna inna firma w tej branży.